Badanie dla AIESEC

Tekst zamieszczony w Biuletynie Informacyjnym Uniwersytetu Szczecińskiego nr 1/2007:

Socjologowie w akcji.

Przedstawiciele AIESEC ze Szczecina, przy okazji organizacji kolejnego przedsięwzięcia w ramach projektu „Activate Yourself”, zgłosili się z prośbą o pomoc do Studenckiego Koła Naukowego Socjologów RezUS. W ramach wspomnianego wyżej projektu przygotowywane jest przedsięwzięcie „Dni kariery”, na które składają się targi pracy, praktyki i staże oraz wykłady, szkolenia i prezentacje firm. Projekt skierowany jest zarówno dla przedsiębiorców, jak i studentów. Dni Kariery stwarzają niepowtarzalną szansę dla firmy by zainteresować swoją ofertą najlepiej wykształconych studentów i absolwentów. Dodatkowym atutem jest możliwość bezpośredniego kontaktu z potencjalnym pracownikiem. Pozwala to studentom nie tylko zapoznać się z konkretną ofertą potencjalnego pracodawcy, ale także zdobyć wiedzę, która pomoże im odnaleźć się na dzisiejszym rynku pracy.

Zadaniem socjologów jest dostarczenie organizatorom odpowiednich informacji dotyczących preferencji studentów w zakresie tematyki szkoleń i warsztatów. W tym celu powstał zespół badawczy, składający się z najbardziej doświadczonych studentów-badaczy. Przygotowano narzędzie badawcze w postaci kwestionariusza ankiety, które zostanie w najbliższym czasie wykorzystane do zbierania danych przez specjalnie do tego celu przeszkolonych ankieterów. Uzyskane w ten sposób dane zostaną zakodowane i zanalizowane, a następnie po odpowiedniej obróbce socjologicznej w postaci raportu trafią do organizatorów.

Informacje pozyskane przez socjologów niewątpliwie przyczynią się do lepszego przygotowania i organizacji wykładów i szkoleń, co bezpośrednio przekłada się na sukces całego projektu. Ta współpraca pokazuje, że potencjał i doświadczenie niektórych organizacji studenckich zostaje wykorzystany we właściwy sposób, z korzyścią dla wszystkich zainteresowanych. Mamy nadzieję, że nasza współpraca zostanie dobrze oceniona, co zaowocuje kolejnymi wspólnymi projektami.

Jordan Klimek

II Dzień Socjologa

Dzień Socjologa - 16 styczeń 2007

Już po raz drugi w Instytucie Socjologii i Psychologii Uniwersytetu Szczecińskiego 16 stycznia 2007 roku odbył się Dzień Socjologa. Organizatorem przedsięwzięcia było Studenckie Koło Naukowe Socjologów „RezUS”. 

W tym roku po raz pierwszy zostały wręczone nagrody „Ludwiki” (nazwa jest wyrazem uznania dla pierwszego dyrektora Instytutu Socjologii prof. Ludwika Janiszewskiego) dla pracowników naukowych wyżej wymienionego Instytutu. Studentki i studenci mogli oddać swój głos w następujących kategoriach: wyrazista osobowość, podejście do studentów, socjolożka, socjolog z klasą, zajęcia na 5+. Rywalizacja okazała się zaciekła, ostatecznie zwycięzcami okazali się: mgr Maciej Kowalewski (wyrazista osobowość), dr Wioletta Bryniewicz (socjolożka z klasą), oraz Artur Frąckiewicz – zdobywca dwóch nagród w kategoriach: podejście do studentów oraz zajęcia na 5+. Następnie rozpoczęła się cześć wykładowa. 

W tym roku jako pierwsza zaprezentowała referat prof. US dr hab. Irena Machaj, dyrektor Instytutu Socjologii i Psychologii US, pt. „Pogranicza a tożsamość społeczna”. Nim jednak Pani dyrektor ISiP przeszła do prelekcji pokrótce przedstawiła swoją ścieżkę rozwoju naukowego, a co z tym się wiąże swoją podróż po różnych ośrodkach akademickich w Polsce (m.in. Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Marii Skłodowskiej – Curie w Lublinie, Uniwersytet Zielonogórski). 

Niestety dr Sebastian Kołodziejczak z przyczyn zdrowotnych nie mógł osobiście zaprezentować swojego referatu, pt. „Badacz i mikrofon – zastosowanie mikrofonu w badaniach społecznych. Mikrofon-jitsu”. Niemniej jednak dr Kołodziejczak był uprzejmy wystosować do uczestników Dnia Socjologa list oraz dostarczył do odtworzenia część audiofoniczną swojego wystąpienia. Prezentacja do ściągnięcia znajduje się na stronie SKNS „RezUS” (www.us.szc.pl/skns). 

„Blogujący nastolatek kontra (?) dorosły” to temat wykładu dr Sylwii Seul-Michałowskie, która wprowadzała uczestników w świat pamiętników internetowych. Przedstawiła również powody, jakie kierują nastolatkami przy zakładaniu blogów.

Na zakończenie Dnia Socjologa dr Piotr Klafkowski udzielał odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego właśnie Celtowie?”. Przybliżył słuchaczom współczesne skupiska Celtów oraz problemy, z jakimi spotykają się te społeczności. Zachęcał także do uczestnictwa w założonym przez siebie Klubie Celtyckim, działającym przy Bibliotece Głównej Uniwersytetu Szczecińskiego. 

Dzień Socjologa stwarza szansę integracji kadry naukowej ze studentami Instytutu Socjologii i Psychologii. Daje również pracownikom naukowym możliwość podzielenia się ze studentami swoimi zainteresowaniami naukowymi, czy badaniami, jakie w ostatnim czasie realizowali, bowiem nie zawsze jest na to czas w napiętym planie programowym.

Weronika Krystoń 

Program Dnia Socjologa 16.01.2007r. (wtorek), godzina 9:00, Sala im. prof. Ludwika Janiszewskiego (sala 117); Wydział Humanistyczny 

• 9:00-9:15 - oficjalne rozpoczęcie Dnia Socjologa
• 9:15-10:00 - po raz pierwszy w historii Instytutu Socjologii i Psychologii US rozdano nagrody "Ludwiki" dla pracowników naukowych.
• 10:00-11:00 - dr hab. prof. US Irena Machaj, dyrektor Instytutu Socjologii i Psychologii US "Pogranicza a tożsamość"
• 11:15-12:15 - dr Sebastian Kołodziejczak "Rejestracja dźwięku w badaniach społecznych. Mikrofon - jitsu"*
• 12:15-13:15 - dr Sylwia Seul-Michałowska  "Dorosły kontra (?) blogujący nastolatek"
• 13:15-14:15 - dr Piotr Klafkowski  "Dlaczego właśnie Celtowie?"

*Przy okazji obchodów Dnia Socjologa, chciałbym zwrócić uwagę na mikrofon jako jedno z najbardziej podstawowych narzędzi badacza społecznego. Wydaje się, że narzędzie to nie zajmuje tak ważnego miejsca w instrumentarium socjologicznym na jakie zasługuje… a tymczasem zdolność do rejestracji dźwięku oraz umiejętność odpowiedniej kontroli jego jakości jest dla socjologa niebywale istotna. Dość jest wskazać na zastosowanie mikrofonu przy tak podstawowych metodach jak wywiad czy obserwacja (w tym wypadku foniczna), jednakowoż jego zastosowanie przy odrobinie inwencji, może być znacznie bardziej różnorodne. Na szczególną uwagę zasługują tutaj nowoczesne rozwiązania techniczne stosowane w mikrofonach kierunkowych, które podobnie jak fotograficzne obiektywy zmiennoogniskowe, pozwalają rejestrować świat zewnętrzny w różny sposób. Tak więc mikrofon oraz czynione z jego zastosowaniem nagrania służyć mają socjologowi nie tylko jako substytut notatki z treści wywiadu, ale nade wszystko do rejestracji wszystkiego, co się podczas wywiadu dzieje, a także – a może przede wszystkim - jako swoiste narzędzie „obserwacji fonicznej”. 

Reportaż „Pan Berg” jest wynikiem mojego zainteresowania funkcjonowaniem tzw. „czynników nadprzyrodzonych” w kulturze. Materiał został przygotowany w formie kilkunastominutowej prezentacji fonicznej i jak sadzę stanowi całość nie wymagającą dodatkowego komentarza.

Problem reinterpretacji przeszłości miasta w budowaniu tożsamości.

koordynator: Joanna Zienkiewicz tel. 607 478 930

zespół badawczy: Robert Bartłomiejski, Tomasz Gołębiowski, Jordan Klimek, Grzegorz Kruszewski

Tożsamość ludzi, wśród których mieszkamy jest interesującym tematem dla większości z nas. Szczególnie, gdy można go połączyć z rozwijającą się w zastraszającym tempie technologią, jaką w tym przypadku stanowi Internet. Gdy zabrała się grupa ludzi podzielająca to zainteresowanie nie było dużego problemu z wyborem przedmiotu badania. Szczególnie, że jesteśmy zgodni, co do tego, że historia miasta ma niezaprzeczalny wpływ na to kim są i z czym identyfikują się mieszkańcy Szczecina.

Obiektem naszych badań jest portal internetowy skupiający miłośników dawnego Szczecina, jego struktura i działalność w rzeczywistości wirtualnej i realnej. Podmiotem jest grupa osób tam zalogowanych, która liczy sobie ponad 2300 członków. Tworzą oni różnorodną grupę, którą łączy chęć tworzenia miejsca do wymiany wiedzy, materiałów, opinii i spostrzeżeń na temat historii miasta, w którym mieszkają (choć tak nie jest we wszystkich przypadkach), z którym czują się związani. Nasze badanie jest zorientowane na weryfikację tezy, że portal ten ma wpływ na kształtowanie się tożsamości szczecinian. Ów wpływ, który jest przedmiotem naszej analizy ma różnoraki charakter. Ujawnia się on w wielu działaniach podejmowanych przez użytkowników portalu. Od odsłaniania kart historii na łamach forum i burzliwe dyskusje na ten temat, poprzez prezentowanie zdjęć w galerii, organizowanie konkursów zarówno w świecie wirtualnym jak i realnym aż po organizację wycieczek edukacyjnych i pokazów filmowych prezentujących stary Szczecin. Chcemy sprawdzić, czy portal wpływa na sposób identyfikowania się ludzi z miejscem zamieszkania przez odwołanie się do jego historii.

Ważnym elementem naszej pracy są relacje polsko-niemieckie. Taka tematyka wydaje się dominująca na łamach portalu. Podział forum na Stettin ( przed wojną ) i Szczecin ( po wojnie ) podkreśla polemikę między tymi dwoma wizjami miasta. 60-letnia historia polskiego Szczecina stanowi uzupełnienie dla długich niemieckich dziejów tego miasta.

W badaniu oparliśmy się o koncepcję światów społecznych Thomatsu Shibutaniego. Zwróciliśmy również uwagę na jej kontynuację dokonaną przez Anzelma Straussa, Howarda Beckera. Przenieśliśmy ogólne ramy teoretyczne na nasz przypadek, aby wykazać jak świadomie i nieświadomie poprzez pamięć o przeszłości miasta kształtuje się tożsamość jego mieszkańców.  Najważniejsze dla nas w opisie społecznego świata pozostają specyficznie związane i wygenerowane w ramach tych koncepcji pojęcia: podstawowego działania, technologii, areny, granic oraz powiązanych z nimi procesów: legitymizacji, segmentacji, profesjonalizacji, negocjacji.

Badanie zostało oparte o analizę treści prezentowanych na łamach portalu, czyli wszelkich wypowiedzi pojawiających się na forum, zdjęć w galerii i wpisów do księgi gości. Materiał badawczy uzupełniony został o notatki terenowe z akcji zorganizowanych przez portal w rzeczywistości realnej. Stosowaną wówczas metodą była ukryta obserwacja uczestnicząca. Nasza anonimowość spowodowała, że zachowania badanych nie były zmienione przez świadomość bycia obserwowanym. Użytkownicy na forum i współuczestnicy wyprawy nie byli poinformowani o rzeczywistych celach grupy badawczej. O projekcie badania został powiadomiony jedynie administrator portalu.

Jak duże jest zainteresowanie tematyką, świadczy ilość wizyt na portalu, która waha się w ciągu ostatnich miesięcy w granicach 11.000. Ta pokaźna liczba, obrazuje, że mieszkańcy Szczecina są zainteresowani miastem, w którym mieszkają, chcą zdobywać i dzielić się wiedzą na jego temat. Czyżby tak nowoczesne medium, jakim jest Internet, mogło ułatwiać poszukiwania swojej lokalnej tożsamości?

Raport z badania:  Problem reinterpretacji przeszłości (PDF)

"Medialne społeczeństwo obywatelskie: szanse i zagrożenia"

Dnia 12 maja 2006 roku w krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej została zorganizowana ogólnopolska studencka konferencja naukowa pt: „Medialne społeczeństwo obywatelskie: szanse i zagrożenia”. Organizatorami byli: Wydział Nauk Społecznych Stosowanych AGH i Instytut Badań nad Społeczeństwem Obywatelskim.

Rozwój Internetu i mediów masowych ma wpływ na charakter aktywności obywatelskiej i wpływa na perspektywy rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Różne aspekty tej aktualnej ostatnimi czasy problematyki były prezentowane w czterech równocześnie odbywających się panelach. Pierwszy z nich dotyczył zagadnień teoretycznych  społeczeństwa obywatelskiego i czynników jego rozwoju, drugi -  doświadczeń regionalnych w budowaniu medialnego społeczeństwa obywatelskiego. Trzeci panel był poświęcony aktywności obywatelskiej w Internecie, czyli roli technologii w służbie demokracji, a czwarty -  mediom i ich roli w budowaniu sfery publicznej.

Szczecin był reprezentowany przez Roberta Bartłomiejskiego i Joannę Zienkiewicz, którzy w Krakowie wystąpili z referatem dotyczącym projektu badawczego, w którym poruszany był problem budowania tożsamości lokalnej poprzez reinterpretację przeszłości miasta na przykładzie Portalu Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl. Na konferencji obecna była również Katarzyna Grzesiuk, która zaprezentowała referat pt: „Społeczeństwo medialne: konsumpcjonizm, media masowe a aktywność obywatelska”.

Konferencja była zorganizowana w dwóch oddalonych od siebie budynkach. Jednak przejście między nimi było urozmaicone świątującymi studentami, bowiem w tym czasie w Krakowie odbywały się Juwenalia. Żałuję jedynie, że panele tematyczne odbywały się w tym samym czasie. Z tego powodu nie mogłam przysłuchiwać się wszystkim interesującym mnie referatom. Mam nadzieję, że obiecana publikacja pokonferencyjna ukaże się już wkrótce.

Joanna Zienkiewicz

Fundacja im. Stefana Batorego - Monitoring

Koło Naukowe "RezUS" uczestniczyło w ogólnopolskim projekcie "Monitoringu Finansowania Samorządowej Kampanii Wyborczej" koordynowanym przez Program Przeciw Korupcji Fundacji im. Stefana Batorego".   W projekcie brały również udział osoby nie należące do SKNS „RezUS”. Naszym celem było nie tylko monitorowanie finansów wyborczych, ale również obserwacja całego przebiegu kampanii.

Nieprawidłowości jakie udało nam się dostrzec:

Prasa: 

1. Marian Jurczyk korzystał z publicznych pieniędzy do prowadzenia kampanii.
2. Członkowie komitetu honorowego prof. Teresy Lubińskiej to osoby, przeciwko którym toczą się sprawy w sądach.
3. Komitet prof. Teresy Lubińskiej notorycznie naruszał zasady uczestnictwa w debatach prezydenckich.
4. Bp Gałecki nawoływał w katedrze do głosowania na prof. Teresę Lubińską.
5. Jarosław Kaczyński z prof. Teresą Lubińską u boku w trakcie kampanii prezydenckiej składał/odwoływał na zmianę obietnice dla Szczecinian. 
6. Prof. Teresa Lubińska w rozliczeniu po kampanii napisała, że na kampanię w sumie wydała ok. 12 tys. zł, kiedy (za Głosem Szczecińskim) samo wydrukowanie baneru wiszącego na pl. Zwycięstwa tyle kosztowało.
7. Marian Jurczyk przed końcem kadencji wypłacił swoim współpracownikom wysokie premie.
8. Katolickie media nawoływały do głosowania na prof. Teresę Lubińską i zwracały się do niej per „pani prezydent”.
9. Spotkanie przed bramą portu szczecińskiego z prof. Teresą Lubińską, mimo, że sama zainteresowana tak tego nie określała, miało elementy kampanii. 
10. Jacek Piechota korzystał z porad specjalisty od public relation - Roberta Kwiatkowskiego - twierdząc, że jedynie radzi się kolegi, a tym samym nie zamierza tego uwzględniać w rozliczeniu swojego komitetu.

Zapraszamy do zapoznania się z całym raportem!

Raport z monitoringu: Monitoring finansów wyborczych 2006

Kurs religijny jako przykład nadania nowej tożsamości.

koordynator: Dorota Lasecka tel. 502 893 174

 zespół badawczy: Karol Grzywa, Magdalena Otocka, Maksymilian Pęk, Artur Roman

Obiektem naszego badania będą osoby biorące udział w dwu dniowym katolickim kursie, który, kilka do kilkunastu razy w roku odbywa się na terenie całego kraju. O tych spotkaniach dowiedzieć się można od duchownych, oraz sporo informacji znajduje się w Internecie. Większość uczestników kursu przeżywa na nim ogromną przemianę, o czym sami piszą w świadectwach zamieszczonych na wielu stronach dotyczących kursu.

Przed przybyciem na Kurs nie można się jednak dowiedzieć szczegółów na temat tego jak on wygląda, ponieważ byli uczestnicy zobowiązani są do milczenia na temat tego, co tam widzieli, a duchowni ograniczają się do namawiania, przekonując, że nie będzie się tego żałowało. Ogólną wiedzę o tym, co dzieje się na takim kursie mamy z własnych doświadczeń.

        Celem badania jest poznanie, jakie metody i techniki (werbalne i niewerbalne) stosowane są wobec uczestników, na tyle skutecznie, że jak wiemy, wywołują one w trakcie spotkań różnego rodzaju reakcje: płaczu, śmiechu, a po zakończeniu kursu głębokie, długotrwałe zaangażowanie w życie religijne. Spróbujemy także wychwycić kolejne etapy ich  przemiany, od momentu przybycia na kurs, do jego zakończenia. Przemiany, jakie uda nam się zaobserwować i te, o których opowiedzą nam uczestnicy ułożymy sekwencyjnie. Przedmiotem naszego zainteresowania będzie również wpływ, jaki wzajemnie na siebie wywierają uczestnicy tej tymczasowej grupy.

       Pierwszą częścią przygotowania do badania była analiza świadectw byłych uczestników Kursu.

       Drugą część stanowią analizy dwóch nagranych wywiadów, przeprowadzonych z osobami nam znajomymi, które były na Kursie.

       Trzecia część to dokładniejsze przyjrzenie się swoim własnym przeżyciom, jakie mieliśmy podczas pobytu na takim Kursie w przeszłości, doświadczenia te dostarczają nam ogólnej wiedzy na temat tego, czego mniej więcej możemy się spodziewać.

Główną stosowaną przez nas metodą będzie obserwacja uczestnicząca, typ antropologiczny. Uznaliśmy ją za najlepszą, ponieważ ujawnianie się z pewnością zniekształciłoby wyniki. Wiemy, że po zakończeniu kursu, osoby, które brały w nim udział są proszone o zachowanie w tajemnicy tego, co dokładnie widziały. Mogą one opowiadać o tym, jakie dokonały się w nich zmiany, bądź zachęcać innych do udziału w podobnych spotkaniach, po to, aby sami się przekonali. Obserwacja ukryta pozwoli nam na wczucie się w role zwykłego uczestnika, dodatkowo będziemy sporządzać notatki. Mamy nadzieję ustrzec się przed wpływem, jaki może na nas wywrzeć kurs, lecz zamierzamy zaangażować się na tyle by nie zostać wykrytymi. Najważniejsze dla nas będzie zachowanie możliwie największego obiektywizmu, więc postaramy się nie angażować emocjonalnie. Na czas tych dwóch dni niemożliwe, bądź bardzo utrudnione będzie kontaktowanie się z osobami spoza, dlatego pozostaje nam stała analiza zdarzeń oraz wykonanie wyczerpującego sprawozdania wzbogaconego o interpretację, po powrocie. Podzieliliśmy się na dwa zespoły, które w ciągu najbliższego miesiąca wybiorą się na dwa odrębne kursy.

          Podczas realizacji tego badania możemy natrafić na różne trudności:

Problemy natury etycznej, gdyż będzie to obserwacja, o której nie możemy powiedzieć uczestnikom Kursu, może się zdarzyć, że będziemy musieli wiele ze swojego życia zataić, bądź nawet okłamywać uczestników, nie powiemy prawdy o naszych intencjach prowadzącym kurs.

Jako, że jesteśmy katolikami, może się okazać, że Kurs wywrze wpływ również na nas i zatracimy obiektywizm.

 Mamy również obawy, że działanie Kursu może okazać się silne w takim stopniu, w jakim działają sekty, i chociaż w razie problemów można w każdej chwili z Kursu zrezygnować, to jednak nie uspokaja nas w zupełności.

          Przez cały czas przygotowań do badań, odnajdujemy wiele elementów, które rozszerzają  pole naszych zainteresowań. W tej chwili planujemy także przeprowadzone przez nas obserwacje zestawić z teorią konwersji, która wydaje się idealnie pasować do założeń badania.

Raport z badania:  Kurs religijny (PDF)

"Dynamika przestrzeni miejskiej"

Konferencja naukowa "Dynamika przestrzeni miejskiej"

W dniach 19-21 maja 2006 roku w stolicy Polski odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa zatytułowana: "Dynamika przestrzeni miejskiej". Jej organizatorami byli: Koło Naukowe Studiów Miejskich, Koło Naukowe Psychologii Środowiskowej oraz Koło Starożytne przy MISH. Warszawa to miasto niezwykłe, które przyciąga swoją historią i klimatem. Ciekawi odmiennością - przenikają się tutaj wpływy kultury zachodniej i wschodniej Europy.To miasto pełne kontrastów, bowiem wśród zabytkowych pałacy, kościołów i gmachów możemy odnaleźć nowoczesną architekturę z dużą ilością skwerów, parków i ogrodów. To tętniąca życiem europejska metropolia, która pozostawia niezapomniane wrażenia wszystkim odwiedzającym.

 Konferencja odbywała się na terenie Kampusu Uniwersytetu Warszawskiego i rozpoczeła się w dawnym gmachu Biblioteki UW projekcją materiałów Polskiej Kroniki Filmowej zatytułowanej: "Cudowne miasto PRL-u. Miasto socjalistyczne w polskich kronikach filmowych". Następnie obrady zostały przeniesione do budynku Pałacu Tyszkiewiczów-Potockich, gdzie w przepięknej zabytkowej sali rozprawiano nad merytorycznymi kwestiami dotyczącymi problematyki miejskiej. Wystąpienia zostały podzielone na siedem sesji tematycznych, tak aby skupić się na dyskusji w małych grupach zainteresowanych danym zagadnieniem. Podczas jednej z sesji wygłosiliśmy referat zatytułowany: "Percepcja i waloryzacja przestrzeni dzielnicy zamieszkania i miasta Szczecina w perspektywie grupy młodzieżowej".

 Należy pochwalić organizatorów za przygotowanie, organizację i przebieg konferencji. Dołożyli oni bowiem wszelkich starań do tego, aby przebiegała ona bez większych problemów. Stworzone warunki pozwalały na swobodną wymianę myśli i dyskusję naukową.

 W trakcie konferencji nawiązaliśmy kilka bardzo ciekawych znajmości ze środowiskiem naukowym z całej Polski, które mamy nadzieję zaowocują współpracą przy kolejnych projektach. Na konferencji reprezentowaliśmy nie tylko Studenckie Koło Naukowe Socjologów RezUS, ale również nasz Uniwersytet, bowiem byliśmy jedynymi reprezentantami ze Szczecina.

Karolina Iwanejko

Jordan Klimek